Türkiye’nin en büyük 500 şirketinden biri olan DeFacto, genel merkezinde 450 işçiyi toplu halde işten attı. Patron, iş sözleşmelerine koyduğu “sendikal faaliyet yürütmek fesih sebebidir” gibi hukuksuz hükümlerle işçilerin örgütlenme hakkını gasp etmeye kalktı. İşten çıkarma günü işçiler, güvenlik ordusunun kuşatması altında “en fazla üç kişi yan yana durabilir” dayatmasıyla dağıtıldı; ofislere çıkıp arkadaşlarıyla vedalaşmaları bile engellendi. Ama bütün bu baskılara rağmen işçiler, bir araya gelerek toplu işe iade davası açmaya hazırlanıyor.
Sermaye, krizin faturasını işçilere kesiyor
Hazır giyim sektöründe ihracat daralıyor, iç pazarda ithalat baskısı artıyor. Patronların ilk refleksi: işçi kıyımı. Daha birkaç ay önce mağaza işçilerini sokağa atan DeFacto, şimdi de genel merkezde çalışan yüzlerce işçiyi gözünü kırpmadan kapının önüne koydu. Kriz dönemlerinde kârlar ceplerde tutulur, zarar işçilere pay edilir. DeFacto örneği, plaza ofislerinde çalışan “beyaz yakalı”ların da en az fabrika işçileri kadar güvencesiz olduğunu gösteriyor.
Hukuksuz “sendika yasağı”: Patronun korkusu örgütlü işçidir
Anayasadan ve İş Kanunu’ndan doğan sendikal hak, hiçbir iş sözleşmesiyle gasp edilemez. Sendikal faaliyet fesih sebebi olamaz; tam tersine, böyle bir gerekçeyle işten çıkarılan işçi, sendikal tazminat ve işe iade hakkına sahiptir. Patronun sözleşmelere koyduğu yasa dışı maddeler, bir gerçeği ifşa ediyor: DeFacto patronları en çok örgütlü işçiden korkuyor. Güvenlik barikatlarıyla, üç kişiden fazla yan yana gelme yasaklarıyla engellenmek istenen şey, işçilerin birleşme ihtimalidir.
Çözüm: İşçilerin birleşik mücadelesi
Bugün DeFacto işçilerine yönelen saldırı, yarın bütün işçi sınıfına dayatılacak. Tek tek işçilerin direnci kolayca kırılır; ancak birlikte hareket edildiğinde patronun bütün yasakları boşa düşer. Toplu işe iade davası ilk adımdır. Sendikal örgütlenme süreci derhal başlatılmalı, tekstil ve perakende sektöründeki diğer işçilerle birleşik mücadele kurulmalıdır. Patronların “maliyet düşürme” yalanına karşı sınıf cevabı nettir: Krizin Faturası Patronlara
Son söz
DeFacto patronları işçileri dağıtmak için “yan yana gelmeyin” dedi. Ama işçi sınıfının tarihsel deneyimi gösteriyor ki: İşçiler yan yana geldiklerinde, hiçbir güç onları durduramaz. Bugün görev, bu saldırıya karşı omuz omuza durmak, örgütlü mücadeleyi büyütmektir. Çünkü sermaye ne kadar güçlü görünürse görünsün, işçi sınıfı birleştiğinde ondan daha büyük bir güç yoktur.
